Een pleidooi voor meer overleg tussen slachtoffers en daders

Details
Categorie: nieuws
Gepubliceerd: zaterdag 06 oktober 2012 16:44
Geschreven door Web Redactie
Hits: 19823

Het strafrecht is één van de laatste terreinen waarop mediation als manier van conflicthantering zijn intrede doet. In westerse landen zijn we er de afgelopen twee eeuwen volkomen gewend aan geraakt dat de overheid na aangifte namens het slachtoffer optreedt. De juridisering waarmee dit gepaard is gegaan, heeft onbedoelde effecten. De verdachte en zijn advocaat zetten alles op alles om een strafoplegging te vermijden.


Persoonlijke gevoelens over rechtvaardigheid en daadwerkelijke genoegdoening kunnen zo in een strafproces volledig op de achtergrond raken, ook al maken slachtoffers soms gebruik van de mogelijkheid van spreekrecht. Mediation in strafzaken helpt die waarden weer in beeld te krijgen, door het faciliteren van een rechtstreeks gesprek tussen slachtoffer en dader over herstel van de emotionele gevolgen dan wel materiële schade die is ontstaan. Mediation in strafzaken is een vorm van herstelrecht.

Slachtoffer
Een slachtoffer kan in een mediation gesprek zelf tegen de dader zeggen wat de gevolgen van het gedrag van de dader zijn geweest. Slachtoffers hoeven zich in een mediation gesprek niet te voegen naar de spelregels van het strafrecht en voelen zich daardoor vaak beter gehoord dan in de rechtszaal. Het is ook voor daders die verantwoordelijkheid willen nemen voor hun gedrag en daar spijt van hebben, een goed aanbod. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat bij een aantal van slachtoffers en daders van de incidenten in de gemeente Haren (en hun naasten) mediation gesprekken kunnen voorzien in een behoefte om wat er gebeurd is uit te praten en een begin te maken met het herstel van de schade.

Op maandagmiddag 8 oktober vindt in Dudok, Den Haag een debat plaats met gerenommeerde deskundigen over het onderwerp mediation in strafzaken, met onder meer Gerard Spong.

Debat
Annemarie Penn te Strake zal namens het College van Procureurs-Generaal naar voren brengen dat het vergroten van de oplossingsgerichtheid van de strafrechtspleging een behartenswaardig doel is en dat er zeker aanknopingspunten zijn om verwijzing naar mediation uit te breiden. Hierover wordt gedebatteerd met een panel van deskundigen over het belang van landelijke introductie van mediation in strafzaken, onder leiding van Dorien Pessers (hoogleraar rechtstheorie aan de VU en o.a. auteur van De rechtsstaat voor beginners).

De panelleden zijn: Anne Martien van der Does (rechter in de Rechtbank Amsterdam en landelijk coördinator pilots Mediation naast Rechtspraak bij de rechtbanken), de advocaten Gerard Spong en Pieter van der Kruijs (tevens redactielid Strafblad), Anne Ochtman (Reclassering Nederland en bestuurslid van de Stichting Restorative Justice Nederland), Soraya Beumer (regiomanager Reclassering Rijnmond), Caroline Verhoeff (coördinator Vreedzame Wijkaanpak Utrecht), Anke Sprakel (rechtbankverslaggever, o.a. redacteur van Defence for Children International en in 2012 zelf slachtoffer van een gewelddadige beroving). Voor het volledige programma, zie: www/mediationinstrafzaken.nl.

Boek
Voorafgaand aan het debat wordt het boek Mediation in strafzaken. De praktische toepassing van restorative justice en herstelrecht uitgereikt aan Annemarie Penn te Strake, lid van het College van Procureurs-Generaal. Mediation in strafzaken verschijnt bij Sdu Uitgevers.

Het boek is geschreven door experts in het veld van mediation, criminologie, straf-, herstel- en jeugdrecht, en pleit voor totstandkoming van een goed doordachte en stevige mediation praktijk in het Nederlandse strafrecht. Daar bestaat sinds kort een wettelijke basis voor. Artikel 51h Wetboek van Strafvordering roept sinds 1 januari 2012 de politie en het Openbaar Ministerie op om bemiddeling in strafzaken te bevorderen en vraagt ook van de officier van justitie en de rechter om rekening te houden met de uitkomsten daarvan. Op dit moment worden deze mogelijkheden door de justitiële gezagsdragers nog nauwelijks benut.

De Rechtbank Amsterdam toonde onlangs met een proefproject aan dat dit goed werkt in veel voorkomende strafzaken, zoals bij vernieling, bedreiging, diefstal en bij agressie tegen hulpverleners.